Begrippenlijst voor (ver) bouwen

Met bouwen of verbouwen krijg je honderden vragen op je af. En alsof dat niet zwaar genoeg is gebruiken aannemers of leveranciers ook nog eens afkortingen op hun tekeningen en offertes, waarvan ze ook nog eens willen dat jij ze controleert. Daarom hebben wij voor jou deze handige begrippenlijst samengesteld. Mis je nog een afkorting, begrip of vakterm? Laat het ons weten onderaan de pagina, dan voegen wij hem toe. Bedankt alvast en succes!

More...

A

Aantrede

Horizontale gedeelte van de traptrede. Zie ook optrede.

ABS kantenband

Materiaal gebruikt voor de randafwerking van tafelbladen, kastjes, fronten, panelen, etc. 

AK

(stopcontact voor de) afzuigkap, vermelding op technische tekeningen.

B

Bestek

Gedetailleerde omschrijving (administratief, juridisch en technisch) van een bouwwerk. Dit vormt de basis voor het contract tussen de opdrachtgever en de aannemer. Voorbeelden van het bestek zijn het Stabu bestek, dat veel voor ruwbouw gebruikt wordt en het i7s.

Beukmaat

Bruto breedte (buitenmaat) van de woning. Indien het een geschakelde woning betreft loopt de brutomaat tot het hart van de muur die je deelt met de buren. 

BD

Bovenkant dorpel. De hoogtemaat van de drempel bij deuren i.v.m. toegankelijkheid.

Bint

Ander woord voor draagbalk

Boeiboord

De opstaande plank van de dakboot of de dakrand. De oude term voor 'plank' is 'boord'. 

Bouwbesluit

De regeling die aangeeft wat de minimale eisen zijn waar een nieuw of bestaand bouwwerk aan moet voldoen.

BSA

Volgens de band 'Normaal' is dat een brommer, maar in de bouw staat BSA voor Bouw en Sloop Afval.

C

 CAI

Centrale Antenne Inrichtingen, oftewel de tv-aansluiting

CAR verzekering

Construction All-Risk Verzekering. Deze wordt afgesloten voor de duur van de bouw of verbouwing. Meestal wordt deze door de aannemer afgesloten, maar kan ook door de opdrachtgever afgesloten worden. Controleer dus altijd of de aannemer deze verzekering afgesloten heeft.

Casco

De bouwkundige vaste elementen. Alle dragende en constructieve elementen die je huis wind- en waterdicht maken. De basiskwaliteit voor een comfortabele, leefbare woning. 

CV

Centrale Verwarming.

D

 Dagmaat

De binnenmaat van de opening van bijvoorbeeld een raam- of deurkozijn.

D-D-C-C

Discover - Design - Create - Celebrate. (Ver)bouwmethodiek waarbij je zeker weet dat je geen stappen overslaat of vergeet tijdens het ontwerp- en bouwproces.

E

F

 Fineer

Aangebrachte dunne laag van een edele houtsoort op een ondergrond van gewoon hout.

Fundering

Betonnen of gemetselde constructie op palen of op zand, waarop een bouwwerk is afgesteund zodat geen verzakking optreedt.

Fundering op staal

Er zijn meerdere types fundering, maar deze willen wij in het bijzonder noemen omdat hij verwarrend is. Deze fundering is namelijk gewoon een fundering op zandgrond.

G

 Gibo

Gibo-gipsblokken worden gebruikt om wanden mee te bouwen. Ze worden ook wel Ytong (merknaam) blokken, gasbetonblokken of cellenbetonblokken genoemd. Het zijn volledig massieve stapelbare blokken van een gips-beton materiaal. 

Gording

Houten dwarsbalk of ligger, welke in de lengterichting van kap of dak is geplaatst. Het zorgt ervoor dat de dakconstructie stevig in verband gehouden wordt.

H

H11

H11 staat voor 'Heaven Eleven'. Wanneer je deze heilige ontwerpregels volgt, zul je direct verschil en voelen. Het zijn de tips en trucs die wij dagelijks inzetten voor een ultieme woonbeleving. 

Hart op hart

Hart op hart is een manier om afstanden aan te geven, ook hartafstand genoemd. Het wordt vaak afgekort met h.o.h. Het is de afstand tussen het middelpunt (het hart) van bijvoorbeeld een kolom en het middelpunt (het hart) van een andere kolom. 

HDMI

Staat voor High-Definition Multimedia Interface. Een digitale aansluiting voor audio- en videosignalen. De kabel die tussen de box van je tv provider en je tv zit.

HPL

De afkorting van High Pressured Laminate. Deze bestaat uit meerdere afzonderlijk geperste melaminelagen en is hierdoor stootvaster. Melamine is de basisgrondstof voor hars en coatings.

Hotelschakelaar

Wordt vaak gebruikt voor Wisselschakelaar. 

Een wisselschakeling heeft als doel een lamp(groep) vanaf twee plaatsen in en uit te schakelen met behulp van twee wisselschakelaars. De schakeling wordt toegepast bij de verlichting van trappen, gangen en slaapkamers.

De werking is als volgt: op beide bedienplaatsen is een wisselschakelaar aangebracht. Als een van de twee schakelaars wordt omgezet gaat de lamp aan of uit.

HWA

Hemel Water Afvoer, dus gewoon de regenpijp.

HSB

Hout Skelet Bouw: Bouwmethode waarbij de dragende delen van het gebouw gemaakt zijn van een houten skelet van balken, kolommen en platen.

I

I7S

Het ‘Interieur 7 Stappenplan’ van Masters of Interior Design. Een helder overzicht met gedetailleerde omschrijvingen van alle voorgeschreven producten voor de realisatie van het interieurontwerp. Samen met een 3D-ontwerp en tekeningenset vormt dit document de basis voor het contract tussen de opdrachtgever en de aannemer en leveranciers.

IP

Is de afkorting van Ingress Protection. De beschermwaarde van verlichting tegen het indringen van vocht. Het eerste cijfer is de mate van bescherming tegen het binnendringen van stof, het tweede cijfer een maat voor het waterdicht zijn. Soms worden er nog extra cijfers en letters toegevoegd die iets zeggen over bescherming tegen schokken (slagvastheid) en hoge druk/temperatuur toepassingen.

Hoe hoger het dus het tweede nummer, hoe waterdichter: 
IP...0 is niet beschermd, 
IP...1 is druipwaterdicht tegen verticaal vallende druppels
IP...2 is druipwaterdicht tegen verticaal vallende druppels tot 15 graden
IP...3 is regen- en sproeiwaterdicht
IP...4 is spatwaterdicht
IP...5 is spuitwaterdicht
IP...6 is beschermd tegen golven
IP...7 is waterdicht bij onderdompeling 1 meter diep voor 30 minuten
IP...8 is drukwaterdicht

J

K

L

Latei

Balkvormig element van hout, steen of ijzer dat een venster, ingang of andere opening overspant en daarmee het bovenliggende muurwerk steunt. Soms is deze latei opgenomen in het decoratieve patroon van een gevel.

LED

Is de afkorting van Light-Emitting Diode. in het Nederlands: licht-emitterende diode of lichtuitstralende diode. Een diode is een elektronisch onderdeel dat de elektrische stroom zeer goed in één richting geleidt, maar praktisch niet in de andere.

M

Maaiveld

De bovenkant van het terrein dat een bouwwerk omgeeft.

Meerwerk

Door een opdrachtgever aan de aannemer gevraagd werk dat buiten het bestek en dus het begrote bouwbedrag valt.

Minderwerk

Werk dat wel is begroot, maar tijdens de uitvoering komt te vervallen (bijvoorbeeld één wastafel plaatsen in plaats van twee, zoals oorspronkelijk bedacht).

MoID

Hee dat zijn wij! Masters of Interior Design. Een ‘stijlloos’ interieur-ontwerpbureau opgericht in 2018 door Marc Müskens en Sven van Buuren. Gevestigd in ’s Hertogenbosch en Rotterdam.

N

NAP

Normaal Amsterdams Peil. Een NAP-hoogte van 0 m is ongeveer gelijk aan gemiddeld zeeniveau.

Natte cel

Bouwkundige benaming voor de badkamer.

Neggemaat

Ruimte tussen voorkant gevel (metselwerk) en voorkant kozijn; kozijnen vallen bijna altijd binnen het muurwerk.

NEN

Norm voor veiligheid. De afkorting NEN staat voor Nederlandse Norm. Deze wordt vastgesteld door de Nederlands Normalisatie Instituut (NNI). Het bouwbesluit verwijst naar veel van deze NEN-normen.

Nulwoning

Een nulwoning, energieneutrale woning, passief huis, balanswoning of CO2-neutrale woning is een woning die met een normaal leefpatroon en een hoog comfort niveau over een heel jaar gezien evenveel energie opwekt als hij verbruikt. Een nulwoning hoeft niet autonoom te zijn: 's zomers kan bijvoorbeeld de hoeveelheid energie teruggeleverd worden aan het elektriciteitsnet die 's winters daaruit verbruikt wordt.

Voor het maken van een nulwoning begint men met het energie gebruik te minimaliseren. Dit kan bereikt worden door vergaande isolatie, luchtdichtheid met balansventilatie en aardpijp (EWT), drievoudig glas, een zuidelijke oriëntatie van de woning en het gebruik van energiezuinige apparaten (passiefhuis-concept). Vervolgens gaat men op een energie-efficiënte manier de woning verwarmen en voorzien van warm water. Dit door het gebruik van bijvoorbeeld een warmtepomp, thermische collectoren en warmtebuffers.

De overige vraag naar energie wordt opgewekt met hernieuwbare energie (bijvoorbeeld zonnepanelen en/of een windmolen).

O

Omgevingsvergunning

Eén geïntegreerde vergunning voor bouwen, wonen, monumenten, ruimte, natuur en milieu. Als je een huis wil (ver)bouwen, hoef je nog maar één type vergunning aan te vragen: de omgevingsvergunning.

Onderaannemer

Een persoon of bedrijf die in opdracht van de (hoofd)aannemer, zonder voor hem in dienst te zijn, het aangenomen werk geheel of gedeeltelijk uitvoert tegen een vastgestelde prijs.

Optrede

De hoogte tussen twee opeenvolgende traptreden. Zie ook aantrede.

Overstek

Alles wat uitsteekt zou je een overstek kunnen noemen. In de praktijk wordt deze term vooral gebruikt voor het overstek van het dak. 

P

Paalfundering

Fundering die wordt toegepast als de ondergrond niet stevig genoeg is om het gewicht van het bouwwerk te dragen. De palen brengen door hun 'kleef' de druk van het bouwwerk over op een groot oppervlak.

Passief huis

Een nulwoning, energieneutrale woning, passief huis, balanswoning of CO2-neutrale woning is een woning die met een normaal leefpatroon en een hoog comfort niveau over een heel jaar gezien evenveel energie opwekt als hij verbruikt. Een nulwoning hoeft niet autonoom te zijn: 's zomers kan bijvoorbeeld de hoeveelheid energie teruggeleverd worden aan het elektriciteitsnet die 's winters daaruit verbruikt wordt.

Voor het maken van een nulwoning begint men met het energie gebruik te minimaliseren. Dit kan bereikt worden door vergaande isolatie, luchtdichtheid met balansventilatie en aardpijp (EWT), drievoudig glas, een zuidelijke oriëntatie van de woning en het gebruik van energiezuinige apparaten (passiefhuis-concept). Vervolgens gaat men op een energie-efficiënte manier de woning verwarmen en voorzien van warm water. Dit door het gebruik van bijvoorbeeld een warmtepomp, thermische collectoren en warmtebuffers.

De overige vraag naar energie wordt opgewekt met hernieuwbare energie (bijvoorbeeld zonnepanelen en/of een windmolen).

Peil

Staat vaak op de nieuwbouw bouwtekening. Peil is het nul-niveau van de vloer. 

PKVW

Het Politie Keurmerk Veilig Wonen is een keurmerk voor woningen die in een bepaalde mate zijn beveiligd. Woningen die het keurmerk krijgen, hebben inbraakvertragers aangebracht, en hebben geen zwakke plekken die het een inbreker makkelijk maken om de woning binnen te komen.

PVC

Is de afkorting van Polyvinylchloride. Omdat pvc goedkoop en eenvoudig te bewerken is, wordt het veel toegepast in allerlei takken van de industrie ter vervanging van onder andere hout en beton.

Q

R

RAL

RAL is een Europees kleur matching systeem dat kleuren definieert voor verf, coatings en plastics. RAL Classic is het meest bekende en meest gebruikte systeem. De RAL Design en RAL Effect collecties bieden meer kleurvariaties. De RAL-standaard wordt beheerd door het RAL Deutsches Institut für Gütesicherung und Kennzeichnung. 

Raveelbalk

Een raveelbalk is een dwarsbalk in een balklaag, die in de meeste gevallen zwaarder is dan de overige balken. De raveelbalk wordt aangebracht om één of meer balken te ondersteunen die niet tot de muur doorlopend ofwel door een opening zijn onderbroken. Bijvoorbeeld bij een trapgat.

RC-waarde

Rc-waarde geeft de totale R-waarde weer van een constructie. Bijvoorbeeld van kozijnprofiel of een spouwmuur. De R-waarde geeft de warmteweerstand aan van een materiaal. Deze waarde is bijzonder waardevol, het geeft concreet weer hoe goed een bepaalde isolatie is.

RGB

Is de afkorting van Rood-Groen-Blauw. Een kleurcodering (voor licht), een manier om een kleur uit te drukken met behulp van een combinatie van de drie primaire kleuren Rood-Groen-Blauw.

Rooilijn

De grens tussen de openbare weg en de aangrenzende eigendommen, hetzij privé of van de overheid.

S

Schacht

Een schacht, een koker of een kanaal zijn voorzieningen voor het aanbrengen van middelen voor het vervoeren van personen of voor (het aanbrengen en geleiden van leidingen voor) distributie van stoffen of elektriciteit. Veel nieuwbouwhuizen of appartementen hebben een leidingschacht.

Schoon metselwerk

Metselwerk dat in het zicht blijft en dus uit onbeschadigde stenen moet bestaan en zorgvuldig moet worden gevoegd.

SKG® 

Sloten en beslag met het SKG® merk, gevolgd door een aantal sterren, voldoen aan de eisen die het Politiekeurmerk stelt voor woningen met risicoklasse 1.

SKG * 3 minuten vertraging / standaard inbraakwerend product
SKG ** 5 minuten vertraging / zwaar inbraakwerend product
SKG *** 10 minuten vertraging / extra zwaar inbraakwerend product

Spouwmuur

Een muur met een open ruimte (spouw) tussen het binnen- en buitenblad. De spouw voorkomt dat vocht van buiten naar binnen trekt.

Stelpost

Indien nog niet exact bekend is, bv. welk merk en type voordeur of badkamer de opdrachtgever uiteindelijk wil, wordt daar een schatting voor opgenomen. Na afloop wordt het begrote en werkelijk bestede bedrag verrekend. 

T

U

UAV

De afkorting UAV staat voor Uniforme Administratieve Voorwaarden. Deze voorwaarden zijn door gebruik van de model koop- aannemingsovereenkomst in de relatie consument - bouwondernemer sterk op de achtergrond geraakt. De UAV worden nog wel toegepast bij het (laten) bouwen van een huis wanneer voor een consument een directievoerend architect optreedt die onder meer toezicht houdt op de bouw.

UTP

Unshielded Twisted Pair. Oftewel een netwerkkabel.

V

VV / VVW

Vloerverwarming

W

WBDBO

WBDBO staat voor Weerstand tegen BrandDoorslag en BrandOverslag, een onderdeel van het Bouwbesluit in het kader van de brandveiligheid. Zie ook brandcompartiment. Het is samengesteld uit drie aspecten: vlamdichtheid, stabiliteit en thermische isolatie. 

WCD

Wand Contact Doos, oftewel stopcontact.

Welstand

Voor het verkrijgen van een omgevingsvergunning is het onder meer noodzakelijk dat het bouwplan voldoet aan redelijke eisen van welstand. Voordat burgemeester en wethouders beslissen op een aanvraag voor een bouwvergunning, leggen zij deze aanvraag om advies voor aan een welstandscommissie van onafhankelijke deskundigen. Deze bekijkt of het bouwwerk architectonisch past in de omgeving. De criteria waarop getoetst worden zijn vastgelegd in de welstandsnota.

Wisselschakeling

Een wisselschakeling heeft als doel een lamp(groep) vanaf twee plaatsen in en uit te schakelen met behulp van twee wisselschakelaars. De schakeling wordt toegepast bij de verlichting van trappen, gangen en slaapkamers.

De werking is als volgt: op twee plaatsen is een wisselschakelaar aangebracht. Als een van de twee schakelaars wordt omgezet gaat de lamp aan of uit.

WP

Warmte Pomp. Deze levert warmte voor de verwarming. De warmptepomp 'gebruikt' warmte uit bijvoorbeeld ventilatielucht, grond of grondwater. Energiebesparend.

WTW

WTW: Warmte TerugWin (installatie). Dit is een methode voor hergebruik van warmte uit afvoerlucht en afvoerwater. 

X

Y

Z

Mis je nog een begrip in de begrippenlijst? Laat een reactie achter!

If you liked this, you're gonna love that:

Uitbouwen? Is de uitbouw de oplossing?

Leave a Reply 3 comments

Natalie - 24 juli 2018 Reply

Misschien nog ff de kleur aanduiding voor de aannemer/stucadoor etc. Misschien zelfs een linkie naar de kleuren? (meest gebruikt in (nieuwbouw) woningen.

RAL is een Europees kleur matching systeem dat kleuren definieert voor verf, coatings en plastics. RAL Classic is het meest bekende en meest gebruikte systeem. De RAL Design en RAL Effect collecties bieden meer kleurvariaties. Op deze website vindt u alle beschikbare RAL-kleuren. De RAL-standaard wordt beheerd door het RAL Deutsches Institut für Gütesicherung und Kennzeichnung. Deze website is niet aangesloten bij de officiële RAL-organisatie.
https://www.ralkleuren.com/

Natalie Teeken - 24 juli 2018 Reply

o ja en Gibo…. gipsbeton. (ook wel ytong blokken, gasbetonblokken of cellenbetonblokken genoemd).

    Masters of Interior Design - 24 juli 2018 Reply

    Hoi Natalie,

    Dank voor de goede toevoegingen! Gaan we er bij zetten.

    Sven

Leave a Reply: